KLİNİK

Kralların, Sultanların Ve Padişahların Hastalığı: Gut

Sevgili Dijital Hemşire okurları merhabalar;

Hepimizin bildiği gibi bizler de çoğu öğrenci arkadaşlarımız gibi zorlu final sınavlarının ardından iyi kötü bir tatil dönemine girmiş bulunmaktayız. Kış aylarına rastlayan bu tatil dönemlerinin en vazgeçilmezleri de baş ucu kitaplarıdır. Tatillerin vazgeçilmezleri olan bu kitaplar her zaman olduğu gibi insana farklı bir bakış açısı kazandırırlar. Bizler gibi mesleğine gönül vermiş kişilerinde baş ucu kitapları genel olarak sağlık alanı ile ilgili oluyor.

Bu yazımda çok severek okuduğum Talha Uğurluel ve Muammer Kayatekin’in birlikte kaleme almış oldukları TARİH TIBBI KONUŞTURDU 1 eserinden dikkatimi çeken Krallar ve Sultanların Hastalığı: Gut bölümünden kesitlerle sizlerle paylaşmak istedim.

Bir hastalık düşünün ki tarih boyunca insanlara nice sıkıntılar çektirmiş, birçok kralın ölümüne sebep olmuş ama bir türlü tedavi edilememiş. Nice kahinler alimler doktorlar onun verdiği acılar karşısında aciz kalmış. Hiçbir zaman salgın şeklinde yayılmamış fakire yoksula toplumun alt tabakasına hiç uğramamış. Pençesini devamlı varlıklı ve zenginlik içinde yaşayanlara geçirmiş. İşte tarih boyunca ordular devletler ve aşılmaz nice badireler karşısında ayakta kalabilen birçok kralı sultanı ve komutanları bu hale getiren hastalığın adı GUT hastalığı idi.

Tarihimize bakacak olursak Osmanlı da birçok padişahımızda görülen ve ölümlerine sebep olan bir hastalıktı bu. Tarihi süreci incelediğimizde de daha birçok farklı devletinde liderlerinde görülmüş olan bir durumdu Gut.

Peki ama neden be hastalık hep yaşam şartları iyi olan bu devlet adamlarını tutuyordu?

Öncelikle bakacak olursak Gut Hastalığının tanımı: Vücudumuzda organizmalarda biriken ürik asidin atılmayarak vücudun kimi yerlerinde, özellikle ayak başparmağında, topuk ve eklem yerlerinde birikmesinden ileri gelen, ağrı ve şişkinliklerle ortaya çıkan bir hastalıktır. Bu hastalık kalp rahatsızlığı, hipertansiyon, kolesterol ve diyabet rahatsızlığı olan kişilerde daha kolay görülme olasılığına sahiptir. Baktığımız zaman Gut hastalığının %90’ını tam kusurun ne olduğu bilinmediği ve ailevi geçiş gösteren tipi oluşturur. Gut hastalığına yakalanmayı kolaylaştıran diğer bazı etkenlerde; erkek olmak, şişman olmak, et ve sakatat ürünlerini aşırı tüketmek, aşırı proteinden zengin beslenmektir. Gut hastaları çoğunlukla özellikle ayak gibi vücudumuzun perifer kısımlarında soğuma tarif ederler. Ama bu soğuma çok acı veren bir şekildedir. Hastalar ‘’sanki eklem yerlerime çivi sokuyorlar, ayağım yanıyor’’ diye tariflerde bulunurlar. İşte bu hastalık tarihte birçok kralın ve liderin ölümüne sebep olmuştur.

Bu hastalıkta ilaç tedavisinin yanı sıra yaşam tarzı değişiklikleri de önemlidir. En önemlisi de beslenme alışkanlıklarının değiştirilmesidir. Pürin açısından zengin olan besinler azaltılmalı et ve sakatat ürünleri sınırlandırılmalı ve proteince zengin besinler kontrollü alınmalıdır. Yaşam tarzına uygun fiziksel aktivite eklenerek, yüksek tansiyon, diyabet ve şişmanlıktan korunma sağlanarak guta yakalanma riski azaltılabilir.

Osmanlı padişahlarının ise bu hastalığa neden yakalandığını yorumlarsak şunları söyleyebiliriz;

  • Kalıtımla ailesel geçiş,
  • Padişahların bol proteinli beslenmeleri eski tarihlerde şeker pancarının ülkemizde olmayışı ve bu nedenle de tatlandırma işlemleri için bal ve meyvede bulunan furuktozun kullanılıyor olmasıdır.

Sizlerle bir çerçeve içerisinde Gut hastalığını ve tarihte ki yerini küçük bir şekilde incelemiş bulunuyoruz. Yazarımızın bu eserini okumanızı tüm Dijital Hemşire okurlarına tavsiye ederim. Diğer bir yazımızda görüşmek dileğiyle.

Her zaman dediğim gibi ‘’İnsan Var Oldukça Sağlıkta Var Olacaktır’’

*** Hemşirelik mesleğinin gelişmesi için 5 dakikanızı ayırabilir misiniz?

Bir buçuk yıl önce kurmuş olduğumuz hemşirelik blogu (Dijital Hemşire) şuan itibari ile tez konusu oluyor.

Sizden 5 dakika içinde bir anket doldurmanızı rica ediceğim.

Bkz. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSevBv2Z4ioCMNBhBNjgNHnC2zCZqRcpYeQwYMkBGtOpjf6Y5w/viewform

Yazar Hakkında

Enes Çiğdem

Güzelcan Kardeşler A.S.M.L. Hemşirelik Bölümü
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi

Yazı ile ilgili düşünceni belirt