Hemşireliğin Geleceği

Konsültasyon Liyezon Psikiyatri Hemşiresi Kimdir?

Konsültasyon Liyezon Psikiyatri Hemşiresi Kimdir?

Günümüzde, birçok fiziksel hastalığın etiyolojisinde özellikle psikolojik faktörlerin rol oynadığı veya bedensel yakınmaların organik veya psikolojik temelli olarak ayrılması görüşünden çok, tüm hastalara bütüncül yaklaşılması gerektiği anlayışı benimsenmektedir. Bu görüş konsültasyon liyezon psikiyatrisinin temelini oluşturmaktadır (1).

“Liaison” Psikiyatrisi kavramsal ve klinik açıdan insan varlığına, sağlığına ve hastalıklara biyolojik, ruhsal ve sosyal bütünlüğü içinde ele alma, çözümleme çabasının çağdaş, psikiyatrik uzantısıdır. Konsültasyon liyezon psikiyatrisi ise (KLP) “psikiyatrik-psikososyal tıp, klinikler arası psikiyatri” genel tıp ve çeşitli uzmanlık alanları ile işbirliğine dayanan tıbbi durumlar ile psişik ve psikososyal durumlar arasındaki bağlantı ve etkileşimi araştıran, klinik tıp alanında fiziksel hastalıklara eşlik eden psikiyatride sendrom ve psikososyal sorunların tanısı, tedavisi, izlenmesi, araştırma etkinlikleri ve eğitimi ile uğraşan psikiyatri disiplinidir (4).

Konsültasyon Liyezon psikiyatrisinin gelişimine paralel olarak yaklaşık 50 yıl sonra, psikiyatrik konsültasyon-liyezon hemşireliği, psikiyatrik ruh sağlığı hemşireliğinin bir alt dalı olarak, ortaya çıkmıştır. Uygulama alanı; primer korumadan, müdahale ve rehabilitasyona kadar uzanır. KLP hemşireliğinin uygulaması; stresle başa çıkma, uyum, sağlık ve hastalık arasındaki biyolojik ve sosyal-kültürel faktörlerin birbirleri ile ilişkisi üzerine temellenir (4).

KLP hemşiresinin amaçları şöyle sıralanmıştır;

Fiziksel hastalığa sahip hastaların ve yakınlarının;

  • Gösterdikleri tepkileri fark etmelerine ve tanımalarına
  • Yaşadıkları sorunlarla etkin baş etmelerine
  • Hastalığa uyumuna
  • Psikiyatrik belirtilerin erken tanınmasına ve yardım alabilmelerine
  • Yaşadıkları sorunları ifade edebilmelerine ve paylaşabilmelerine
  • Hastayı ve aileyi kötü haberlere alıştırmaya dönüktür.

Klinikte çalışan hemşirelerin;

  • Hasta ve aile ile iletişimlerine
  • Hastanın gösterdiği tepkileri tanıyabilmelerine
  • Hasta bakımını psikolojik boyutlarıyla ele alabilmeleri ve bütüncül bakış açısının gelişmesine,
  • Çözümlenmesi güç olan klinik problemlerin analizi, yas, anksiyete, kriz, intihar gibi birçok konuda hemşirelere aydınlatıcı bilgiler verilmesine
  • Klinik uygulamada akıl sağlığı kavramlarının ve uygulamalarının öğretilmesine
  • Uygun psikiyatrik ve hemşirelik girişimlerin geliştirilmesine
  • Hemşirelik bakımı sağlama ve sürdürmede hemşireleri desteklemeye
  • Hemşirenin mesleksel ve kişisel benlik saygısını geliştirmeye,
  • Çözümlenemez bakım sorunlarıyla etkin baş etmeyi cesaretlendirmeye ve kabulünü sağlamaya,
  • Organik beyin sendromunu, depresyonu ve anksiyeteyi tanımaya, değerlendirebilmeye ve hemşirelik müdahalelerinin uygulanması

Bu amaçlara ulaşmada KLP hemşiresi hastaların ve ailelerin psikososyal bakımını doğrudan verebilir ve/veya hemşirelere danışmanlık yaparak dolaylı olarak bakıma katılabilir (1,2).

Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Hemşiresinin Rolleri;

Psikiyatrik konsültasyon liyezon hemşireliğinin rollerini kesin sınırlarla ayrılmayan ve çoğu kez birbiriyle örtüşmüş olarak işlev gören dört ana konuda toplayabiliriz.

* Kliniksel Rol: Hasta ve görev konsültasyonları içerir. Hasta merkezli konsültasyonlar hastanın veya ailesinin sürdürülen tedavi planlarını anlama ve tedaviye ilişkin sorunlarla baş etmesine yardım etmek ve tedaviye katılımlarını artırmak amacıyla yapılabilir. Görevli merkezli konsültasyonlar hemşireler, doktorlar veya sağlık personeli tarafından istenir. En sık karşılaşılan problemler; aşırı isteklerde bulunma, cinsel yönelimli davranış sergileme, saldırganlık, tedaviyi reddetme gibi görevlilerde endişe, anksiyete, öfke ve çaresizlik yaratan hasta tepkileridir. KLP hemşiresi, hastalar ve görevliler arasında bir köprü görevi üslenerek aralarındaki iletişimi kolaylaştırabilir. (4).

* Yönetimsel Rol: Örgüt veya bölüm düzeyinde politika saptanmasında KLP hemşiresine başvurabileceği gibi, hastanın intihar riskinde, şiddet olasılığında, yasal ve etik pek çok sorunun ele alınışında, gözden geçirilmesinde önemli ipuçları ve öneriler de getirir (4).

* Araştırma Rolü: KLP hemşiresinin araştırıcı rolü uygulamasının içindedir ve profesyonel bir sorumluluk gerektirir. Klinik uygulamanın araştırılması ve değerlendirilmesi için doğru ve ayrıntılı kayıtlar tutmak KLP hemşiresinin bir araştırma işlevidir (4).

* Eğitim Rolü: Çalışan ve hasta konsültasyonları ve eğitimleri için olanaklar yaratır. Çözümlenmesi güç olan klinik problemlerin analizi, ağrı, yas, anksiyete, kriz, intihar ve şiddet gibi birçok konuda hemşirelere ve diğer sağlık personeline aydınlatıcı bilgiler verebilir (4).

KLP hemşiresinin rolü nispeten yenidir ve özellikle ülkemizde araştırma için yeni bir alandır. Bu bilgiler ışığında KLP hemşireliği; “gerçek veya potansiyel fiziksel fonksiyon bozukluğu nedeniyle sağlık bakım sistemine giren hastaların ve ailelerin, primer koruma, tedavi, bakım ve rehabilitasyona kadar uzanan yelpazede ortaya çıkan “duygusal, felsefi, gelişimsel, bilişsel ve davranışsal” tepkilerini, ruhsal ve psikososyal sorunlarını tanımlayan, tedavi ve bakımında rol alan, izleyen, hemşirelerin eğitimlerini sağlayan ve bu alanda araştırmalar yapan psikiyatri hemşireliğinin bir üst uzmanlığı” olarak tanımlanabilir (2,3).

Hazırlayan; Uzm. Hem. Behice Belkıs Ayan

Kaynaklar;

  1. Kocaman N, Genel Hastane Uygulamasında Psikososyal Bakım Ve Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Hemşireliği, C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2005, 9(1)
  2. Kocaman N, Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Hemşireliği ve Rolü Nedir?, Kabul Tarihi: 01.11.2004
  3. Kaçmaz N, Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Ve Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Hemşireliği: Tarihsel Bakış, Atatürk Üniv. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi Cilt: 9 Sayı: 1 2006
  4. Ekinci M, Okanlı A, Konsültasyon Liyezon Psikiyatri Hemşireliği, Atatürk Üniv. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, Cilt: 4, Sayı: 2, 2001

*** Hemşirelik mesleğinin gelişmesi için 5 dakikanızı ayırabilir misiniz?

Bir buçuk yıl önce kurmuş olduğumuz hemşirelik blogu (Dijital Hemşire) şuan itibari ile tez konusu oluyor.

Sizden 5 dakika içinde bir anket doldurmanızı rica ediceğim.

Bkz. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSevBv2Z4ioCMNBhBNjgNHnC2zCZqRcpYeQwYMkBGtOpjf6Y5w/viewform

Yazar Hakkında

Behice Belkıs Çalışkan

Aydın Üniversitesi Hemşirelik Bölümü Araştırma Görevlisi

Yazı ile ilgili düşünceni belirt

antalya escort bursa escort adana escort mersin escort mugla escort